05.01.2012 Nederland 'speelt' al 1000 jaar met water

NIJMEGEN (ANP) - Waterschappen zijn de oudste 'overheidsdienst' van Nederland. Al in de 11e eeuw bedachten bewoners van het toen in cultuur gebrachte gebied dat het slim was om gezamenlijk op te trekken tegen het water in het laaggelegen Nederland.

Sinds die tijd zijn Nederlanders steeds beter in staat om zodanig te 'spelen' met de waterstand dat iedereen voldoende drinkwater heeft, dat de grondwaterstand hoog genoeg is voor de landbouw, maar dat de bevolking ook droge voeten houdt en door dijken beschermd wordt tegen water.

De 25 waterschappen die Nederland telt zijn zelfstandig. Sommige politieke partijen willen de schappen onderbrengen bij de provincies, die dan ook de verantwoordelijkheid krijgen voor de financiering van de waterstaatkundige werken als stuwen, gemalen en dijken. In een vorig jaar gesloten bestuursakkoord tussen Rijk, provincies, gemeenten, drinkwaterbedrijven en schappen is afgesproken dat het in elk geval goedkoper moet: tot 2020 moet een besparing van 750 miljoen euro per jaar worden gehaald. Een aantal waterschappen onderzoekt of ze kunnen fuseren, wat een groot bedrag aan kantoorkosten scheelt. Bij alle waterschappen samen werken 10.500 mensen.

Tot de 19e eeuw was het waterbeheer in Nederland nog een particuliere aangelegenheid, dat naar eigen goeddunken werd geregeld. Met de oprichting van Rijkswaterstaat werd de waterstaatstaak een publieke zaak. Er ontstonden tal van kleine schapjes en polderdistricten, waarin agrariërs wegens hun behoefte aan grondwater én afwatering vaak een belangrijke rol speelden. In 1992 kwam er een nieuwe Waterstaatswet, waarin is vastgelegd dat alle 16 miljoen Nederlanders belanghebbende zijn van goed waterbeheer. De talloze aparte organisaties zijn toen verenigd in 25 waterschappen.

Waterschappen houden sloten, rivieren, meren en plassen en alle dijken en duinen in Nederland nauwlettend in de gaten en nemen maatregelen zodra het nodig is. Omdat er sprake is van klimaatverandering en zeespiegelstijging zijn de schappen steeds drukker met het bedenken van nieuwe oplossingen voor hoge waterstanden, aangezien de dijken niet eindeloos verhoogd kunnen worden. De Nederlandse waterkennis is internationaal befaamd. Nederlanders hielpen in New Orleans na enorme overstromingen daar. Ook deelt Nederland waterkennis met Duitsland, België en Frankrijk. De Radboud Universiteit in Nijmegen heeft een hoogwaterleerstoel.

Deel dit artikel: